PlatformPockets

In de reeks PlatformPockets worden onderzoeken gepubliceerd die het Platform laat uitvoeren. Op deze pagina vindt u de titels zodra deze bekend zijn. Ook vindt u hier de pdf's van de reeds gepubliceerde PlatformPockets. Meer informatie over de PlatformPockets: Rebecca Hamer, onderzoekscoördinator, r.hamer@deltapunt.nl.

PlatformPocket 1
Loopbanen in de bètatechniek 2007. Uitgevoerd door Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt. Februari 2008.
In deze uitgave wordt gekeken naar salaris, loopbaanontwikkeling, werktevredenheid en scholingsparticipatie van bètatechnici.

PlatformPocket 2
Arbeidsmarkt voor gediplomeerde bètatechnische schoolverlaters. Uitgevoerd door Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt.
Hoe goed zijn bètatechnische schoolverlaters en gediplomeerden voorbereid op de arbeidsmarkt? Hoe is de arbeidsmarktpositie in termen van werkgelegenheid, salaris en carrièreperspectieven? Hangt het succes op de arbeidsmarkt samen met de regio waarin men gestudeerd heeft? Deze en meer vragen worden in deze tweede PlatformPocket beantwoord, waarbij gebruik gemaakt is van de gegevens uit een groot vragenlijstonderzoek uit eind 2006 tot begin 2007. Het onderzoek is gehouden onder bètatechnische schoolverlaters en gediplomeerden van het schooljaar 2005/2006 van vmbo, mbo, hbo en wo.

PlatformPocket 3
Inventariserend onderzoek havo-didactiek voor bèta- en techniekonderwijs. Uitgevoerd door Oberon.
Een inventariserend onderzoek naar een didactiek specifiek voor het havo en met een nadruk op bèta- en techniekvakken.

PlatformPocket 4
Het onderbenutte bètatalent van HAVO-leerlingen. Annemarie van Langen en Hermann Vierke
In dit rapport wordt verslag gedaan van secundaire analyses die uitgevoerd zijn op een bestand met gegevens over meer dan 1800 havo-leerlingen. Zij zaten in 1999/2000 in het eerste leerjaar van het voortgezet onderwijs en zijn vanaf dat moment een aantal jaren onderzoeksmatig gevolgd (Van Langen, 2005). De gegevens in het bestand zijn op verschillende momenten schriftelijk verzameld bij leerlingen, hun ouders en de scholen. Centraal in het rapport staat de verhouding tussen het bètatalent van de havo-leerlingen enerzijds, zoals geïndiceerd met hun gemiddelde rapportcijfer voor de drie exacte vakken (wis-, natuur- en scheikunde) op het voorjaarsrapport in leerjaar 3, en hun profielkeuze na leerjaar 3 anderzijds.

PlatformPocket 5
Makelen & Schakelen: Netwerkanalyse Universum Programma. Bram Kaashoek, Rob Bilderbeek, Guido Ongena, Robbin te Velde
Dit rapport geeft op basis van een netwerkanalyse weer in welke mate netwerkvorming onder Universumscholen optreedt, op twee niveaus: 1. Het netwerkniveau en 2. Het actorniveau. In deze studie is niet alleen gekeken naar samenwerking tussen Universumscholen en andere vo-scholen. Daarnaast is ook onderzocht in hoeverre Universumscholen aansluiting zoeken bij hoger onderwijsinstellingen (ho) en bedrijven. Voor deze drie invalshoeken (vo - ho - bedrijven) is steeds nagegaan in hoeverre betrokken actoren samenwerken aan
de ontwikkeling van nieuw bètamateriaal én kennis uitwisselen over organisatorische aspecten van bètavernieuwing (vakoverstijging, roosters, etc.).

PlatformPocket 6
Arbeidsmarktprognoses 2007-2012:Trends en cijfers in bètatechniek. Raymond Montizaan en Andries de Grip
In dit onderzoek wordt een overzicht gegeven van de verwachte arbeidsmarktperspectieven op de Nederlandse arbeidsmarkt voor bètatechnisch opgeleiden voor de periode 2007-2012. De perspectieven zijn gebaseerd op arbeidsmarktprognoses van het Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt (ROA) die zijn gemaakt in het kader van het Project Onderwijs Arbeidsmarkt. De prognoses geven een beeld van de arbeidsmarktperspectieven en de daaruit voortvloeiende knelpunten in de personeelsvoorziening voor werkgevers, verbijzonderd naar 37 bètatechnische opleidingstypen op vier verschillende niveaus: universitair, hbo, mbo en vmbo.

PlatformPocket 7
Loopbanen van bèta- en techniekleraren. Onderzoek onder afgestudeerden van de lerarenopleiding 1970-2006. Ruud van der Aa en Bart van Hulst
In dit rapport worden de loopbanen van afgestudeerden van de lerarenopleiding voor het voortgezet onderwijs (vo) in de bèta- en techniekrichtingen geanalyseerd en beschreven. De data zijn afkomstig uit de Loopbaanmonitor Onderwijs die ECORYS sinds 2003 uitvoert in opdracht van het ministerie van OCW, vanaf 2006 in samenwerking met RISBO. De Loopbaanmonitor Onderwijs bestaat uit een jaarlijkse arbeidsmarktenquête onder afgestudeerden van de lerarenopleidingen voor basisonderwijs en voortgezet onderwijs (vo). De utkomsten in dit rapport zijn gebaseerd op secundaire analyses van de beschikbare loopbaangegevens van ruim 2000 bèta-/techniekleraren die in de periode 1970- 2007 zijn afgestudeerd aan een lerarenopleiding voor voortgezet onderwijs.

PlatformPocket 8
Loopbaanleren en -begeleiden in het hbo. Marinka Kuijpers en Frans Meijers. Nederlandse Stichting van Psychotechniek in opdracht van Platform Bèta Techniek.
Dit is het verslag van een onderzoek naar loopbaanleren onder 4820 studenten en 371 studieloopbaanbegeleiders, afkomstig uit diverse studierichtingen van 11 hogescholen. Onder loopbaanleren verstaan wij het leerproces waarin studenten gaandeweg zelfsturend worden wat betreft hun (studie)loopbaan.

PlatfomPocket 9
De betekenis van internationale mobiliteit en allochtone bètatechnici voor de Nederlandse arbeidsmarkt. Didier Fouarge, Andries de Grip en Jan Sauermann
Door Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt (ROA) Universiteit Maastricht
Er is betrekkelijk weinig informatie beschikbaar die een goed beeld geeft van de internationale mobiliteit van bètatechnici en de factoren die daarbij een rol spelen. Daarom is voor dit onderzoek gebruik gemaakt van een aantal verschillende databronnen die vanuit een specifieke invalshoek enig licht op de zaak werpen. Daarbij is gebruik gemaakt van: de Enquête Beroepsbevolking (EBB) van het CBS, de Reflex-enquête onder hoger opgeleiden in Europa die 5 jaar tevoren zijn afgestudeerd, de Eurobarometer Mobility Survey, de arbeidsmarktprognoses van het ROA voor de periode 2007-2012.

PlatformPocket 10
De diverse loopbanen van bèta%u2019s. Bèta-loopbaanmonitor 2008. Djoerd de Graaf, Bert Hof en Chris van Klaveren. SEO Economisch Onderzoek in opdracht van
Platform Bèta Techniek, KIVI NIRIA, KNCV en Technisch Weekblad.
Dit onderzoek gaat in op de verschillen tussen bèta’s en niet-beta’s op de Nederlandse arbeidsmarkt. Het onderzoek richt zich niet alleen op hoger opgeleiden en niet alleen op bèta’s. Door gebruik te maken van een grote landelijke en doorlopende enquête (de Loonwijzer) konden de arbeidsomstandigheden van ongeveer 30 duizend Nederlandse werkenden worden onderzocht. Hierdoor werd het mogelijk een gedetailleerder beeld op te bouwen van de arbeidsomstandigheden van bèta’s, technici en niet-bètaopgeleiden.

PlatformPocket 11
Wat bepaalt de keuze voor een natuurprofiel? De invloed van de leerling, de school, de ouders en de peergroup. Annemarie van Langen en Hermann Vierke
Op zoek naar de belangrijkste voorspellers voor het kiezen van een natuurprofiel heeft het ITS in schooljaar 2007/08 internetvragenlijsten afgenomen aan 7535 derdeklassers op 80 scholen voor havo en vwo, hun decaan, hun docenten exacte vakken, klassenmentor en ouders. Honderden variabelen over de leerlingen en alle mogelijke invloeden vanuit hun omgeving zijn zo verzameld. In dit rapport wordt onderzocht welke factoren van invloed blijken op het maken van een keuze voor een N&G- of een N&T-profiel.

PlatformPocket 12
Techniek in Limburg (let op, document is 45MB). Peter Louter, Pim van Eikeren , Marc Thomassen en Sil Vrielink.
Het Platform brengt een reeks van 7 regionale arbeids- en onderwijsmarkt analyses uit. Techniek in Limburg is de eerste hiervan. In deze pocket wordt de arbeidsmarkt voor bètatechnici in de regio geschets, voor lager, middelbaar, hoger en wetenschappelijk opgeleiden. In de eerste 2 hoofdstukken wordt de regio vergeleken met Nederland en de andere regio's (Rotterdam, ZO Brabant, Twente, Arnhem-Nijmegen, Amsterdam, Haaglanden), wat betreft werkgelegenheid - met recente cijfers tot het 4e kwartaal van 2009) - naar opleidings- en beroepsniveau, het aanbod aan woonachtige bètatechnisch opgeleiden en de keuze voor techniek op vmbo en mbo niveau. Tenslotte wordt op basis van demografische ontwikkelingen en de UWV-prognoses een beeld van de ontwikkelingen tot en met 2014 geschets. In deze pocket worden de regio's Noord- en Midden Limburg en Zuid Limburg apart besproken.

PlatformPocket 13
Techniek in de regio Rotterdam (let op, document is meer dan 30MB). Peter Louter, Pim van Eikeren , Marc Thomassen en Sil Vrielink.
Het Platform brengt een reeks van 7 regionale arbeids- en onderwijsmarkt analyses uit. Techniek in Rotterdam is de tweede hiervan. In deze pocket wordt de arbeidsmarkt voor bètatechnici in de regio geschets, voor lager, middelbaar, hoger en wetenschappelijk opgeleiden.

PlatformPocket 14
Techniek in Twente
Het Platform brengt een reeks van 7 regionale arbeids- en onderwijsmarkt analyses uit. Techniek in Twente is de derde hiervan. In deze pocket wordt de arbeidsmarkt voor bètatechnici in de regio geschets, voor lager, middelbaar, hoger en wetenschappelijk opgeleiden.

PlatformPocket 15
Techniek in Zuid-Oost-Brabant
Het Platform brengt een reeks van 7 regionale arbeids- en onderwijsmarkt analyses uit. Techniek in Zuid-Oost-Brabant is de tweede hiervan. In deze pocket wordt de arbeidsmarkt voor bètatechnici in de regio geschets, voor lager, middelbaar, hoger en wetenschappelijk opgeleiden.

In de reeks regionale arbeids- en onderwijsmarkt analyses komen nog de volgende delen uit
PP 16: Techniek in Arnhem-Nijmegen (maart 2010)
PP 17: Techniek in regio Amsterdam (maart 2010)
PP 18: Techniek in Haaglanden (maart 2010)

PlatformPocket 19
Haute Cuisine door Samen Koken (pdf, 6,5MB) - Netwerkanalyse Sprint Programma en Jet-Net. Bram Kaashoek, Astrid van den Berg, Rob Bilderbeek, Guido Ongena en Jurgen Verweijen, Dialogic.
In de aanpak van het Platform staat netwerken centraal. In deze pocket is de netwerkvorming tussen instellingen van hoger onderwijs onderling en tussen hoger onderwijs en voortgezet onderwijs in kaart gebracht. Tevens is vergelijkbare netwerkvorming tussen hoger onderwijs en bedrijfsleven onderzocht, waarbij met name Jet-Net bedrijven zijn betrokken. Er is verschil tussen netwerken gericht op werving en aansluiting en netwerken gericht op het samen ontwikkelen van lesmateriaal. Netwerken tussen hoger en voortgezet onderwijs gericht op aansluiting zijn omvangrijker, maar de relaties met scholen en bedrijven gericht op vakinhoudelijke ontwikkelingen zijn intensiever.

PlatformPocket 20
Tien didactische aandachtspunten voor de bètavakken op de havo (pdf, 1MB). Rebecca Hamer
Uit een kleinschalige pilot blijkt dat als exacte docenten hun lespraktijk in de onderbouw van de havo iets anders invullen, beduidend meer leerlingen voor een natuurprofiel kiezen. Door eenvoudige ingrepen vergroot het zelfvertrouwen van alle havoleerlingen in hun eigen kunnen, waardoor met name leerlingen met redelijke gemiddelde cijfers en ook meisjes meer voor de exacte vakken durven kiezen. In de experimentele klassen steeg het aandeel natuurprofielen met 10 procentpunten van 35 naar 45 en kwam daarmee boven het landelijk gemiddelde. Dit blijkt uit een onderzoek van APS en het Platform Bèta Techniek.
De tien didactische aandachtspunten zijn contact (maken en houden), positieve feedback geven, leerlingen prikkelen, procedurele duidelijkheid in de lessen, toegankelijk zijn als docent, het werken in groepen, de leerling activeren zowel fysiek als cognitief, lesstof koppelen aan de dagelijkse werkelijkheid, de structuur van de lesstof verhelderen en tenslotte goed kunnen uitleggen. Een aantal van deze punten zijn vrij snel aan te leren en worden snel opgemerkt door de leerlingen met duidelijke veranderingen in hun zelfvertrouwen en keuzegedrag. In november 2009 is dit onderzoek al besproken in NVOX, maar nu is het onderzoeksrapport beschikbaar.

PlatformPocket 21
Een goede start in bètatechniek. Studiekeuze, studiesucces en studieuitval in hoger bètatechnisch onderwijs. ResearchNed Nijmegen.
Met de Startmonitor heeft ResearchNed in studiejaar 2008-2009 een grote groep nieuwe studenten in het hoger onderwijs een jaar lang gevolgd vanaf hun entree in september tot aan het einde van het eerste studiejaar. Door middel van drie enquêtes – bij de start, halverwege en aan het einde van het studiejaar – is in kaart gebracht hoe deze startende studenten tot hun studiekeuze zijn gekomen, hoe het hen in het eerste jaar is vergaan en of zij na een jaar studie besluiten door te gaan met de gekozen opleiding. In opdracht van het Platform Bèta Techniek zijn alle nieuwe hostudenten benaderd, die zich hadden aangemeld voor een bètatechnische opleiding.

PlatformPocket 22
Van leerjaar 3 naar 4 in een natuurprofiel. ITS Nijmegen.
In deze rapportage zijn ruim 3700 leerlingen met een natuurprofiel in 4 vwo/havo ondervraagd over hun ervaringen en hun profielkeuze. Deze leerlingen waren ook in de derde al uitgebreid ondervraagd (zie PlatformPocket 11). In de tweede helft van het vierde leerjaar blijken in totaal maar weinig leerlingen die voor een natuurprofiel hebben gekozen van profiel te wisselen, in totaal ca. 3%. Gemiddeld verdubbeld de huiswerktijd voor de exacte vakken van ruim 2 uur per week in de derde naar 4,5 uur per week in het vierde leerjaar. Dat vinden de leerlingen geen werkelijk bezwaar want ze vinden de inhoud van de exacte vakken, en met name van scheikunde, leuker en interessanter dan in de derde. Tegelijk vinden leerlingen, maar ook docenten dat voor alle exacte vakken behalve wiskunde A er eigenlijk te weinig tijd is in de vierde klas. Verder is opvallend dat meisjes, met name ook een grote groep meisjes die zelf aangeven het NG-profiel te doen maar door hun vakkenkeuze in werkelijkheid een dubbelprofiel NT/NG doen, zeer succesvol zijn: zij halen ongeveer dezelfde en soms iets hogere cijfers voor de exacte vakken als de jongens in een vergelijkbaar profiel, zonder dat zij daar gemiddeld genomen veel meer tijd aan het huiswerk besteden. Daarnaast zijn deze meisjes, voor een groot deel de zogenaamde onbewuste dubbelprofielers, het minst ontevreden over hun profielkeuze, slechts 6% zou niet opnieuw deze keuze gemaakt hebben. Vwo-jongens in een NG profiel daarentegen zijn het meest ontevreden, 26% zou niet opnieuw deze keuze maken. Meisjes met alleen een NG profiel (eventueel met natuurkunde) ervaren de meeste problemen, zij maken veel vaker dan ander groepen gebruik van huiswerkbegeleiding of bijlessen. Bij vergelijking met de profielkeuze van voor de Vernieuwde Tweede Fase kan worden gesteld dat het aandeel leerlingen met alle exacte vakken beduidend is toegenomen, voor jongens in havo en vwo met 60 tot 70%, voor meisjes is het aandeel meer dan verzesvoudigd (van 2% op havo en 6% in vwo bij het eindexamen 2007, naar resp. 13 en 35% in 3 en 4 havo/vwo.

PlatformPocket 23
De arbeidsmarkt voor bètatechnici: vooruit- en terugblik. Uitgevoerd door Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt.
In opdracht van het Platform heeft ROA de arbeidsmarktprognoses tot januari 2014 voor bètatechnici op alle niveaus uitgewerkt. De analyse laat zien dat de tekorten voor vmbo en mbo technici ondanks de economische crisis en een dalende vraag niet opgelost zijn. De perspectieven voor lager en middelbaar opgeleide technici blijven goed. Ook hoger opgeleide technici zijn er gemiddeld nog perspectieven op de arbeidsmarkt. De succesvolle inspanningen van het Platform met betrekking tot het vergroten van de instroom in het academisch bètatechnisch onderwijs heeft in geleid tot een (voorlopig) wegvallen van de grote tekorten aan academici maar zijn de vooruitzichten voor meeste gediplomeerden redelijk tot goed.
Aanvullend in deze uitgave een analyse van de salarisontwikkeling van bètatechnici tussen 2002 en 2008: de bètapuzzel is opgelost, technici verdienen steeds meer. Tenslotte een analyse van het effect van uitstroom door pensionering op de leeftijdverdeling in het personeel. Vooralsnog leidt uitstroom niet tot substantiële verjonging van de werknemers in de technische sectoren.

PlatformPocket - Summaries (Engelstalig)
Summaries - De samenvattingen van alle PlatformPockets zijn vertaald en in een bundel gezet.