Voortgezet onderwijs: het Universum Programma

Met het stimuleringsprogramma Universum Programma probeert het Platform Bèta Techniek een bijdrage te leveren aan aantrekkelijk en interessant bèta-onderwijs. Zodat meer jongeren dan nu kiezen voor bèta- en technische studies in het hoger onderwijs.
Op deze pagina vindt u een kort overzicht van achtergrond en aanpak van Universum.
Ga direct naar de Universum-website
Waarom is er een Universum Programma?
Nederland ontwikkelt zich tot een kennismaatschappij. Daarin spelen kennis en kunde, vaardigheden en competenties van exacte en technische vakken een steeds belangrijkere rol. Maar jongeren met een NG- of NT-profiel kiezen te weinig voor bèta- en technische studies. Een gemis voor onze toekomstige kennismaatschappij. Maar ook voor de jongeren zelf. Een NT- of NG-profiel biedt namelijk de beste kansen voor alle vervolgopleidingen in Nederland. En op een brede inzetbaarheid op de arbeidsmarkt.
Wat is het Universum Programma?
Veel scholen in het voortgezet onderwijs (havo/vwo) profileren zich op een thema, domein of profiel (bijvoorbeeld Sport of Cultuur of tweetalig onderwijs). Slechts een klein aantal scholen kiest er voor zich op het domein van het bètaonderwijs verder te ontwikkelen of de exacte vakken centraal te stellen in haar schoolprofiel. Het Platform Bèta Techniek wil scholen stimuleren zich als bètaschool te profileren en extra aandacht te besteden aan de aard en het niveau van de exacte vakken.
- Scholen die deelnemen aan het Universum Programma delen hun kennis, ervaring en ontwikkelde producten met andere scholen in het netwerk.
- Scholen dienen de doelstelling van het Platform te onderschrijven: 15% meer! Dit kan zijn 15% meer instroom in N&T/N&G profielen of, als deze instroom al hoog is, 15% meer doorstroom naar bètatechnisch vervolgonderwijs. Allebei mag natuurlijk ook!
- Tot slot ontvangen scholen in het Universum Programma bij goed presteren een financiële stimuleringsbijdrage. Afhankelijk van de voortgang is dit maximaal 90.000 euro verdeeld over drie jaar.
Op dit moment doen zo'n 183 scholen mee aan het Universum Programma, en zo'n 100 volgscholen.
Deelnemende Universumscholen
Een school die heeft gekozen voor het Universum Programma, is een school met extra aandacht voor de bètavakken. Niet alleen voor elk bètavak op zich. Het gaat juist ook om het creëren van een goede samenhang tussen de bètavakken, zowel in de onder- als bovenbouw. De wijze waarop een school dat doet, is aan de school. Want bij het Universum Programma staat het eigen instellingsbeleid van de school centraal.
Tranche I, II, III, IV
Het Platform Bèta Techniek streeft ernaar dat 20 procent van alle scholen kiest voor een duidelijk bètaprofiel. Dit is een geleidelijk proces. Voor het begin van het Universum Programma heeft het Platform een aantal scholen benaderd met de vraag of zij er in willen participeren (tranche I). Deze scholen waren al actief in het vernieuwen van hun bètaprogramma, hadden al goede resultaten in de instroom in de NT- en NG-profielen of al veel vooruitgang geboekt. Daarom kon met deze scholen een vliegende start worden gemaakt. Voor tranche II en III zijn alle scholen in Nederland benaderd. In 2007 kregen 20 volgscholen de kans om deel te nemen aan tranche IV. Het totaal kwam hiermee op 120 scholen.
Tranche V
Sinds april 2009 is het aantal Universumscholen uitgebreid. 61 Jet-Net scholen kregen de kans deel te nemen aan tranche V. Deze scholen werken met veel enthousiasme en ambitie aan het vergroten van de keuze voor bèta onder scholieren, door middel van zowel het Universum Programma als deelname aan Jet-Net.
In totaal nemen nu 181 Universumscholen (met ongeveer 95 volgscholen) deel aan het Universum Programma.
BètaCoöperatie VO bundelt krachten voor de toekomst
Drie succesvolle initiatieven in het voortgezet onderwijs, technasium, Jet-Net en Universum Programma, gaan hun krachten bundelen in de BètaCoöperatie VO. De initiatieven willen behaalde resultaten verduurzamen en de aandacht voor innovatie in bètatechnisch voortgezet onderwijs continueren. De ambities en doelstellingen van de BètaCoöperatie VO zijn vastgelegd in het manifest ‘Samen Sterk’, dat onlangs aan de staatssecretaris Marja van Bijsterveldt is aangeboden.
Innovatie met resultaat
Ruim 45% van de scholen voor voortgezet onderwijs neemt deel aan een of meer van de drie initiatieven. Technasium, Jet-Net en Universum Programma dragen bij aan de vernieuwing van het bètatechnisch onderwijs en de resultaten zijn duidelijk: het aantal leerlingen met een natuurprofiel is flink gegroeid en er is een stijging bij de instroom in bèta/technische studies in het hoger onderwijs. Maar het is nog te vroeg om te concluderen dat de vernieuwing van het bètatechnisch onderwijs is voltooid. Daar is meer voor nodig.
Bètatechniekagenda 2011-2016
Bètatechnisch onderwijs op middelbare scholen vraagt blijvend om aandacht. In internationale rankings behoort Nederland tot de subtop en er is een neerwaartse trend zichtbaar in de positie die Nederland nu inneemt ten opzichte van andere landen. Nederland heeft de ambitie om bij de top van Europa te horen als het gaat om innovatie, onderzoek en onderwijs. Het is daarom noodzakelijk om de in gang gezette positieve trend op havo/vwo-scholen te verduurzamen en uit te bouwen. Dat vraagt om visie op langere termijn.
Met deze krachtenbundeling nemen Universum Programma, Jet-Net en technasium hun verantwoordelijkheid om de reeds behaalde resultaten te verduurzamen maar zeker ook uit te bouwen.
Lees verder...